Strona główna / Ekspozycje / Operacja Thanasis

Operacja Thanasis

                                            OPERACJA "THANASIS"

 

                   Uruchomienie systemu komputerowego ODRA JC 1305  ELWRO

 

W tym miejscu  opiszemy proces, który już trwa od paru miesięcy w naszym muzeum, czyli będzie to sprawozdanie z uruchomienia systemu komputerowego ODRA 1305.  

(foto:Aleksandra Iwańczak)

Pod przewodnictwem, Romualda Jakóbca, byłego pracownika Zakładów ELWRO, oraz  CNPSS MERASTER, w czerwcu roku 2017, rozpoczęto prace konserwatorskie i uruchomieniowe Systemu komputerowego ODRA 1305, a całą operację opatrzono kryptonimem THANASIS na cześć profesora Uniwersytetu Kreteńskiego Thanasisa Kamburelisa,.

System ten przyjechał w 2012 roku z Muzeum Wojsk Lądowych z Bydgoszczy i jest trzecim   

i jednocześnie najmniejszym systemem komputera ODRA, który znajduje się obecnie w zasobach muzeum.

W skład Systemu wchodzą:

  •    Jednostka centralna JC 1305                                                              nr 236          rok 1975
  •    Czytnik dziurkarka Taśmy"  CDT 325  v2                                         nr 53            rok 1983                                                                   
  •    Perforator kart perforowanych Artima        
  •    Pamięć Taśmowa PT3M                                                                        nr 1015167  rok 1977
  •    Pamięć dyskowa    EC 5061
  •    Pamięć dyskowa    EC 5052
  •    Terminal uniwersalny MERA-BŁONIE DZM-180 KS                       nr16594        rok  1980

 

Zestawienie będzie sukcesywnie uzupełniane o kolejne dane, Muzeum posiada kompletną dokumentację techniczną i ruchową do tego systemu komputerowego

Jednocześnie podjęto próbę odtworzenia sali Ośrodka Obliczeniowego JC ODRA 1305.

Jeśli są osoby lub instytucje, chętne do objęcia mecenatu nad projektem, prosimy o kontakt. Jest to niewątpliwie nietuzinkowe wydarzenie, które warto wesprzeć.

Osoby lub podmioty zainteresowane wzięciem udziału w procesie rekonstrukcji sali obliczeniowej, oraz systemu komputerowego zapraszamy do współpracy.

Oczywiście muzeum ciągle zbiera każdą dokumentacje, a obecnie poszukuje testów ruchowych na taśmach papierowych. 

poniżej zamieszczamy zdjęcie naszej sali obliczeniowej z Romualdem Jakóbcem.

 

 rozpoczęcie prac  w czerwcu 2017 - wstęp.

Ponieważ w zbiorach muzeum są trzy systemy komputerowe ODRA, program rewitalizacji komputerów Wrocławskich Zakładów Elektronicznych ELWRO, będzie obejwmował docelowo przywrócenie do stanu pełnej funkcjonalności wszystkich systemów posiadanych przez MHKI.

Przedmiotem zainteresowania w pierwszym rzędzie są komputery: ODRA 1305 i ODRA 1204, idealnym byłoby prezentować całą serię linii produkcyjnej zakładów ELWRO i to najlepiej

"w ruchu". -(marzenia) 

Rewitalizacja i jej efekty zależą w równym stopniu od zakresu posiadanej dokumentacji sprzętu jak i oprogramowania(pierwszy warunek jest spełniony). 

Ponieważ w skład systemu komputerowego ODRA, wchodzą także produkty innych krajowych zakładów z tamtego okresu, w miarę możliwości także i one zostaną poddane gruntownej rewitalizacji. Zakres prac jest ogromny, więc należy przypuszczać, że zajmie to finalnie kilka lat. Obecnie przygotowany jest plan ramowy z uwzględnieniem posiadanych zasobów. Dokonana została wstępnie inwentaryzacja techniczna, w dalszym ciągu są szacowane niezbędne środki organizacyjne, kadrowe, lokalowe jak i finansowe.

Program realizowany jest przez wolontariuszy pod kierunkiem byłego pracownika ELWRO, który dzięki pracy przy produkcji i uruchamianiu sprzętu komputerowego, oraz w biurze konstrukcyjnym gwarantuje odpowiedni poziom merytoryczny prac.Bardzo ważne będzie również wyszkolenie kadry celem zapewnienia dalszej długiej eksploatacji komputereów produkcji ELWRO.

 


JC 1305  - wstępne oględziny oraz ustalenie zakresu prac 

 

 

   Ponieważ jednostka wraz z osprzętem, była  jednostką funkcjonalną, zespół spodziewał się stanu dość dobrego i nie mylił się zbytnio.

   Przystąpiono do  przygotowania odpowiedniego zasilania technicznego na potrzeby prowadzonego serwisu, oraz zgromadzono niezbędne materiały i narzędzia przydatne przy demontażu podzespołów, celem oczyszczenia i przeglądu technicznego.

 

Następnie jednostka centralna została pozbawiona osłon części zasilania, oraz podniesiono ją na przygotowane klocki drewniane (był to zabieg niezbędny ze względu na prace mechaniczne od spodu urządzenia)

JC 1305 "na klockach" - przystąpiono do demontażu bloków zasilaczy-oznaczając okablowanie i weryfikując z dokumentacją techniczną. Ta konkretna jednostka posiada zasilanie zgodne z dokumentacją techniczną - brak modyfikacji tylko utwierdza nas w stwierdzeniu, że prawdopodobnie jest to jedyna taka"JC 1305" w Polsce najbliższa pierwotnej konstrukcji.

Poniżej zespół filtra przed zasilaczem bloku, zespół tak jak i zasilacze, został wyczyszczony i dokonano pomiarów. Stwierdzono że wszystkie parametry są stabilne i zawierają się w granicach toleracji wymaganych parametrów.

                                                  Wpis 22.12.2017      -  JC 1305 prac ciąg dalszy

  Upłyneło sporo czasu od momentu kiedy wykonywano te zdjęcia. Stwierdzono wówczas, że bloki prostownicze są zgodne ze schematem, i są w pełni sprawne, wszystkie napięcia bloków prostowniczych LT i PF są w zakresach tolerancji, a elementy elektrotechniczne poddano badaniom, celem wykluczenia zużycia elementów, które uniemożliwiłyby poprawną pracę głównego zasilania jednostki centralnej.

 Ponieżej przedstawiono rysunki ukazujące  bloki prostownicze, pochodzące z dokumentacji technicznej JC 1305.

   

 

 

 

Przy okazji demontażu bloków prostowniczych, wyczyszczono dolną część ramy, sprawdzono połączenia, złączki oraz stan filtrów, wyczyszczono także izolacje przewodów, oraz styki złączy.

Następnie, zmontowano zespół zasilania i podłączono przewody zgodnie z opisami oraz dokumentacją..

           

 

Podłączając ponownie bloki prostownicze poza obszarem ramy, dokonano pomiarów obciążeniowych, które wypadły pomyślnie.

 

                                                     

 

                                                        

 

Całość prac poświęconych na oczyszczenie oraz sprawdzenie bloków prostowniczych to ok 32 roboczo godzin - w trybie wolontaryjnym! Ale za to jaka satysfakcja!

                                        

    Mając solidne podstawy - czyli sprawne bloki zasilające, przystąpiono to weryfikacji napięć w szufladkach zasilających i sterujących automatyką i logiką maszyny. 

 

Wykryto uszkodzenia:    szufladka ZA (logiki)

                                                         płytka: M1-0564501-2  ZA3-07/T

                                                               * układy UCY 7400  

                                                               * układy UCY 7440

                                                               * żarówki rurkowe

                                          

   podstawiono nowe elementy i wymieniono żarówki.

                                        szufladka  ZA   (automatyki)  

                                                               * uszkodzone przekaźniki

            

 

Po wymianie elementów, oraz wyczyszczeniu płytek i szufladek, JC 1305 startuje poprawnie i podaje właściwe wartości napięciowe na podzespoły, pozostaje zbadać przebiegi,i rozpocząć kolejną fazę weryfikacji elementów składowych jednostki centralnej. Zanim to nastąpi, musimy zająć się panelem czyli pulpitem technicznym, który nadszarpnięty zębem czasu, musi być w pełni sprawny aby wkrtótce móc pracować na JC 1305.

Po zdjęciu tylnej pokrywy, usunięto resztki gąbki wygłuszająco uszczelniającej która będzie otworzona, przemierzono przłączniki "isostaty" , przeczyszczono i wymieniono potrójny blok isostatów które były uszkodzone. 

W pulpicie uzupełniono także brakujące klawisze i ponownie sprawdzono sprawność podzespołów.

prace przy wymianie świetlóek i isostatów

powyżej zdjęcia pulpitu technicznego przed uzupełnieniem braków i po naprawach.

Następnie przystąpiono do sprawdzania poprawności fukcjonowania pakietów logki i arytmetyki jednostki, oraz poprawności połączeń.

Stwierdzono kilka nieprawidłowości, oraz podjęto decyzję o podłączeniu oscyloskopu o większej precyzji pomiaru.

Kolejnym krokiem, było zaprojektowanie i zlecenie wykonania płytek "przedłużaczy pakietów", do których także były potrzebne złącza które są już nieprodukowane - rozpoczęto poszukiwania.

6 sztuk płytek przedłużacza zostało wykonanych - teraz tylko złącza, lutowanie i można przystąpić do dalszych pomiarów.

CDN...

      

11.01.2018  - rozpoczęcie prac związanych z oczyszczeniem i uruchomieniem czytnika CDT 325 v2           Prace prowadzone róznolegle z pracami związanymi z jednostką centralną i innymi urządzeniami

 

                 Ponieważ  niezbędnym urządzeniem do uruchomienia testów JC 1305 będzie czytnik taśmy papierowej, przystąpiono do prac nad pełnym uruchomieniem stacji CDT 325 v2   z roku 1983  o numerze 53.   Jest to zmodernizowany w wersji drugiej Czytnik Dziurkarka Taśmy który jest produkowany od roku 1974. Urządzenie które poddane zostało pracom restauratorskim, wyposażone jest w czytnik taśmy produkcji MERA-KFAP oraz Dziurkarkę MERA- ELZAB DT-105s,  interfejsy sterujące do każdego z tych urządzeń, oraz zasilacz z licznikami czasu pracy.

                                    

 

       CDT 325 v2 posiada uchylne pokrywy nad każdym z urządzeń, pierwotnie oprawione plexi, niestety pokrywy nie dotrwały w oryginale do czasu przejęcia sprzętu przez Muzeum. Podjęto działania przywracające pierwotną formę osłon.

Czytnik, oraz perforator zostały zdemontowane do gruntownego przeglądu i usunięcia usterek.Jednocześnie przystąpiono do demontażu sterowników z interfejsami, oraz głównego bloku zasilania celem przeglądu, czyszczenia i usunięcia ewentualnych usterek.

Poniżej perforator DT 105s przed demontażem, widoczne miejsce na czytnik KFAP.

Widok od strony czytnika taśmy podczas demontażu osłon

   Widok od strony  czytnika taśmy, widoczney od frontu sterownik i interface czytnika, od tyłu sterownik i interface perforatora, oraz główny blok zasilania wraz z rejestratorami czasu pracy

  tył sterownika perforatora wraz z interfejsem - widoczne szycie do złącz pakietów

 

                 Blok zasilania z licznikiem czasu pracy urządzeń

 

 

 

 

  sterownik z interfejsem dla czytnika taśmy perforowanej wraz z chłodzeniem przed demontażem

 

 

 

                         pokrywy urządzeń czytająco perforujących

 

                                 wyjęte interfejsy ze sterownikami i blokiem zasilania

 

 

                       aluminiowa rama urządzenia przygotowana do czyszczenia

 

 

 

 

Po gruntownym oczyszczeniu ramy urządzenia, filtrów, oraz uzupełnieniu braków w panelach sterujących, przystąpiono, do przeglągu sterowników z interfejsami odpowiednio do perforatora jak i czytnika. Tym samym czynnością poddano blok zasilania wraz z licznikami czasu pracy.

 

    blok zasilania z licznikami czasu pracy

    interfejs wraz ze sterownikiem do czytnika taśmy perforowanej

                      

 

 

Urządzenie, stacja CDT 325 v2 poza czytnikiem i dziurkarką, posiada jeszcze jedno urządzenie w zestawie, jest to elektryczna nawijarka taśmy papierowej. Także i ten podzespół poddano przeglądowi i czyszczeniu.

      Widoczna elektryczna nawijarka taśmy (srebrny element), zamontowany w ś

ciąganym panelu osłonowym czytnika taśmy.

Odebraliśmy także dorobione z plexi "szklenia" do uchylnych osłon zewnętrznych urządzenia, które czekają po przymiarce na montaż.

Osłony z plexi, po lewej stronie elektryczna zwijarka taśmy już po czyszczeniu.

Przystąpiono do montażu elementów w oczyszczonej ramie.

 

Pozostaje sprawdzić perforator DT-105s i czytnik taśm CT-2100M1

Czytnik miał uszkodzony silnik - wymiana na inny odkupiony ze złomu który był w stanie idealnym przwróciła życie naszej maszynie czytającej

czytnik widoczny po montażu, jednocześnie trwają prace przy perforatorze.

 

 

Montaż końcowy poszczólnych elementów 

Montaż dorobionych elementów z Plexi do uchylnych elementów zamykających komory czytnika i perforatora

 

Trudno nam powiedzieć co kolega miał na myśli wkręcając śrubę podtrzymującą zawiasy

Ale efekt jest coraz bardziej widoczny

Odrywanie folii zabezpieczającej nowe elementy z Plexi

 

 

Urządzenie przetestowane, poskładane i gotowe do pracy .

 

CDN....

 

19.01.2018 - rozpoczęcie prac związanych z oczyszczeniem i uruchomieniem  monitora technicznego DZM-180 KSRE           Prace są prowadzone równolegle z pracami nad CDT 328 i JC 1305

 

                    Konsola operatora, monitor techniczny  DZM-180 KSRE - to duże wyzwanie dla osób przeprowadzających proces czyszczenia i uruchomienia urządzenia. To zaawansowana drukarka wraz z klawiaturą i interfejsem przyłączeniowym (w zależności od zestawu, do komputera RIAD lub ODRA). To konkretne urządzenie, zbudowane jest na  licencji Logabax. Urządzenie zostało wyprodukowane w roku 1980. Prace rozpoczęto od zapoznania się z dostępną dokumentacją, posiadaną przez muzeum, a następnie przystąpiono do demontażu traktora z podajnikiem papieru, oraz osłony górnej, przykrywającej główny mechanizm drukujący.

   

    

  

 

 

     Mechanizm suwadła głowicy drukującej posiada łożyska ślizgowe samosmarujące, jednakże aby to mogło właściwie funkcjonować należy oczyścić pręty prowadzące o raz wszytkie elementy ruchome drukarki.

     Mechanizm w trakcie przeglądu.

 

     poddano gruntownym przeglądom także zespół sterujący wraz z zasilaniem, oraz klawiaturę

                                            demontaż obudowy klawiatury  

         Zweryfikowano poprawność działania kontaktronów, uszkodzone wymieniono na nowe, sprawdzono połączenia i stan elementów elektrotechnicznych, a klawisze wyczyszczono.

 

Samą obudowę poddano myciu i czyszczeniu pozostawiając oryginalny lakier wraz z ubytkami. Przystąpiono do montażu sekcji zasilania wraz ze sterownikami.

Następnie sprawdzono i przystąpiliśmy do montażu klawiatury

  zamontowaliśmy także obudowy sekcji klawiatury

 

odtworzyliśmy zerwane połączenia przewodów zasilających

i przystąpiliśmy do montażu sekcje mechanicznej drukarki

 

CDN...


Wolontariat
Rejestr zabytków informatyki

Jeśli chcesz otrzymywać aktualne
informacje na temat pracy muzeum
dodaj swój adres e-mail

aZMCaf97VUz-wnPBCrkZ-AsboF2l5LSclma2ilRtogg

l--I_shn9jGD5v4xJF9VfuxhV46vbDeh8xpVboWdbus

74Rxm91T9Ospjy9erZA8tFzJO5ap-A_kULGpm09zWbM

5pcZmrvT5dByrqOuLqWdD15I0PoKGUIsLiU_GIQCiCc

-MyqLGtvNpXTIZySL9bwXp8ced17kJOwFUIYdYlNc5k